De diplomaten van de BRICS-landen zijn het eens geworden over een gezamenlijke
slotverklaring die later deze week gepresenteerd zal worden tijdens de leidersontmoeting in Rio
de Janeiro. Dat bevestigden drie ingewijden zaterdag tegenover internationale persbureaus. De
overeenkomst markeert een belangrijke stap in het behouden van samenhang binnen het
uitgedijde blok van opkomende economieën.
De verklaring benadrukt de blijvende toewijding van de BRICS-landen aan consensus en
multilaterale samenwerking, ondanks toenemende geopolitieke spanningen en de uitbreiding van
de groep vorig jaar met zes nieuwe leden: Egypte, Ethiopië, Indonesië, Iran, Saudi-Arabië en de
Verenigde Arabische Emiraten.
Moeizame onderhandelingen over gevoelige dossiers
Onderhandelaars worstelden de afgelopen dagen met het formuleren van gezamenlijke
standpunten over gevoelige geopolitieke kwesties. Het ging onder meer om de oorlog in Gaza, de
oplopende spanningen tussen Israël en Iran en de hervorming van de Veiligheidsraad van de
Verenigde Naties.
Volgens ingewijden is uiteindelijk een diplomatiek compromis bereikt. De verklaring spreekt
steun uit voor permanente zetels in de VN-Veiligheidsraad voor Brazilië en India. Voor het
Afrikaanse continent wordt een open formulering aangehouden, aangezien er onder Afrikaanse
landen nog geen overeenstemming is over wie het continent zou moeten vertegenwoordigen.
Hardere toon over het Midden-Oosten
Ten opzichte van de BRICS-ministeriële bijeenkomst in april is de toon in de slotverklaring over
het Midden-Oosten aangescherpt. Toen sprak de groep nog over “ernstige bezorgdheid”, maar in
de aankomende leidersverklaring worden de formuleringen strenger, aldus een van de betrokken
diplomaten.
Kritiek op Amerikaanse handelspolitiek blijft
Ook op economisch vlak blijft de BRICS-groep bij haar eerder ingenomen standpunten. De
verklaring herhaalt de felle kritiek op het handelsbeleid van de Verenigde Staten onder president
Donald Trump. Vooral de “onrechtvaardige unilaterale protectionistische maatregelen” en het
“willekeurig verhogen van tarieven” worden opnieuw aan de kaak gesteld, in lijn met eerdere
verklaringen van de groep.
BRICS als stem van het mondiale Zuiden
De top in Rio de Janeiro is de eerste leidersbijeenkomst sinds de uitbreiding van het blok, en
wordt gezien als een belangrijke test voor de samenhang en slagkracht van het verbrede BRICS.
Ondanks interne verschillen en complexe geopolitieke belangen, laat de gezamenlijke
slotverklaring zien dat de groep zich blijft profileren als een tegenwicht voor westerse
dominantie en als spreekbuis van het mondiale Zuiden.